Ano ang gulong ng damdamin?
Ang gulong ng damdamin – na tinatawag ding emotion wheel o gulong ng mga emosyon – ay isang bilog ng mga salitang naglalarawan ng damdamin, mula sa pangkalahatan hanggang sa tiyak. Nasa gitna ang ilang pangunahing damdamin: masaya, malungkot, galit, takot, nagulat, nandidiri at hindi maganda ang pakiramdam. Sa paligid, nahahati ang bawat isa sa mga tiyak na damdaming bumubuo rito: ang “malungkot” ay maaaring maging nag-iisa, nasaktan, nabigo o nagiguilty.
Iyon ang buong ideya. Karamihan sa mga tao ay kayang sabihing “masama ang pakiramdam ko”, pero mas makatutulong ang “pakiramdam ko ay hindi ako pinapansin” o “pakiramdam ko ay minamadali ako” – dahil may magagawa ka, o ng taong kausap mo, tungkol dito.
Paano gamitin ang emotion wheel
- Magsimula sa gitna. Aling pangunahing damdamin ang pinakamalapit sa nararamdaman mo ngayon? Huwag mag-isip nang matagal.
- Tumingin sa palibot. Basahin ang mga damdaming nasa paligid ng kulay na iyon. Aling salita ang pinakatugma? Maaaring dalawa ang sagot.
- Sabihin ito o isulat. “Nadidismaya ako” o “Balisa at pagod ako” – ang mahalaga ay ang eksaktong salita.
- Itanong kung ano ang kailangan nito. Mas madaling kumilos kapag napangalanan ang damdamin: magpahinga kapag pagod, makipag-usap kapag nag-iisa, at gumawa ng plano kapag nabibigatan.
Paikutin ito
Pindutin ang Paikutin! at titigil ang gulong sa isang damdamin, kasama ang pangunahing damdaming kaugnay nito – “Malungkot – Nag-iisa”. Ginagawang laro at panimula ng usapan ng pagpapaikot ang gulong:
- Kumustahan at oras ng talakayan – paikutin ito at magkuwento ang lahat tungkol sa panahong ganoon ang naramdaman nila.
- Pagsusulat sa journal – gawing paksa ng pagsusulat ngayong araw ang damdaming napili ng gulong.
- Pag-arte at dula – muling isadula ang tagpo gamit ang damdaming nasa gulong.
- Pamilya – mahinahong paraan para pag-usapan ang damdamin sa hapag-kainan.
Ilan lang sa mga damdamin
Maaaring i-on o i-off ang bawat pangunahing damdamin. Kapag kasama mo ang mas maliliit na bata, panatilihing naka-on ang Masaya, Malungkot, Galit at Takot, at idagdag ang iba sa susunod. Kung nakatuon ka sa mga kaaya-ayang damdamin para sa pagsasanay sa pasasalamat, Masaya lang ang panatilihin:
Sino ang gumagamit ng emotion wheel
- Mga therapist at tagapayo, para matulungan ang mga kliyente na maipahayag sa salita ang kanilang nararamdaman.
- Mga guro, para sa pagkatuto tungkol sa ugnayang panlipunan at emosyon: mas mahusay na napangangasiwaan ng mga batang may mas maraming salitang naglalarawan ng damdamin ang kanilang nararamdaman.
- Magkasintahan at magkakaibigan, para mas tiyak na masabi kung ano ang problema kaysa sabihing “wala” o “lahat”.
- Mga coach at manager, para sa kumustahan ng pangkat at pagbabalik-tanaw.
- Sinuman na nakapapansin ng damdamin pero hindi malaman kung ano ang itatawag dito.
Gulong ng damdamin o emotion wheel: saan ito nagmula
Inilathala ng sikologong si Robert Plutchik ang kanyang gulong ng mga emosyon noong 1980: walong pangunahing emosyon – tuwa, tiwala, takot, pagkagulat, lungkot, pagkasuklam, galit at pananabik – na nakaayos gaya ng mga kulay sa color wheel, at magkatapat ang magkakasalungat.
Pagkalipas ng dalawang taon, iginuhit ng therapist na si Gloria Willcox ang The Feelings Wheel upang tulungan ang mga tao na pangalanan ang kanilang damdamin, gamit ang anim na pangunahing damdamin at ang mga tiyak na salitang nakapaligid dito. Nagmula sa kanya ang bersiyong ginagamit dito, na may pitong pangunahing damdamin – kabilang ang “hindi maganda ang pakiramdam” para sa pagod, stressado at nababagot na uri ng damdamin – at ito ang bersiyong pinakamadalas ibinabahagi ngayon.
Kaya magkapareho ang ibig sabihin ng “gulong ng damdamin” at “emotion wheel”: mapa ito mula sa malabong damdamin tungo sa salitang pinakatugma rito.
Lahat ng damdamin sa gulong
- Masaya: masigla, mapagmalaki, optimistiko, panatag, mapaglaro, nagpapasalamat, umaasa, kontento.
- Malungkot: nag-iisa, nasaktan, nabigo, nagiguilty, nawawalan ng pag-asa, nagluluksa, nahihiya.
- Galit: nadidismaya, naiinis, nagseselos, nagkikimkim ng hinanakit, nagngangalit, may sama ng loob, mapamintas.
- Takot: balisa, natatakot, walang kumpiyansa, kinakabahan, nag-aalala, nabibigatan, walang magawa.
- Nagulat: namamangha, nalilito, nabigla, nasasabik, mausisa, natulala.
- Nandidiri: hindi sumasang-ayon, nasusuklam, nasusuka, mapanghusga, napahiya, nasindak.
- Hindi maganda ang pakiramdam: pagod, stressado, nababagot, abala, nagmamadali, hindi makapagpokus.
Kasangkapan ang gulong para pangalanan ang damdamin, hindi ito pang-diagnosis. Kung mabigat pa rin ang nararamdaman mo nang matagal, makatutulong ang pakikipag-usap sa taong pinagkakatiwalaan mo o sa isang propesyonal.